|
W październiku 2007 r.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy o wcześniejszej emeryturze dla mężczyzn,
którzy ukończyli 60 lat są niezgodne z Konstytucją. Przewidywały one, że
mężczyzna, który chce na nią przejść musi: osiągnąć wymagany wiek (60 lat), osiągnąć
wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat), zostać uznany za całkowicie
niezdolnego do pracy. Ostatniego z ww. warunków nie musiały spełnić kobiety.
Dla nich jedynymi warunkami by ubiegać się o wcześniejszą emeryturę było
osiągnięcie odpowiedniego wieku (55 lat) i okresu składkowego i nieskładkowego
(30 lat). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepis, w którym dla przejścia na
wcześniejszą emeryturę od kobiet wymaga się tylko osiągnięcia określonego wieku
i okresów składkowych i nieskładkowych, a od mężczyzn dodatkowo, aby zostali
uznani za całkowicie niezdolnych do pracy - jest niezgodny z Konstytucją.
Stanowi to bowiem niedozwolone różnicowanie przywilejów emerytalnych kobiet i
mężczyzn. Uznany za niezgodny z Konstytucją przepis miał obowiązywać jeszcze
przed 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw. Parlament
przystąpił do prac nad zmianą przepisów o wcześniejszych emeryturach dla
mężczyzn i 28 marca 2008 r. uchwalił zmianę przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z
nowelizacją, prawo do wcześniejszej emerytury będzie miał mężczyzna, urodzony
przed 1 stycznia 1949 r., który: osiągnął 60 rok życia i 35 – letni okres
składkowy i nieskładkowy albo ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy
oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Senat przyjął ustawę bez
zastrzeżeń 11 kwietnia 2008 r. Mimo uzyskania wymaganego wieku oraz lat okresów
składkowych i nieskładkowych pracownicy - mężczyźni muszą spełnić jeszcze dwa
warunki: ostatnią (przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę), formą zatrudnienia
musi być stosunek pracy; w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania
ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym musieli
pozostawać w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu
zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do
pracy. Jednak te warunki nie muszą być spełnione, jeśli ubiegający się o
wcześniejszą emeryturę mężczyzna wykaże, że pracował na etacie, a więc jako
pracownik, przez cały 35–letni okres wymagany do przyznania świadczenia
emerytalnego. Po
wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny część mężczyzn ubiegała się o
przyznanie świadczenia emerytalnego, ale ZUS odmawiał twierdząc, że nie ma
podstawy prawnej, aby uwzględnić te wnioski, gdyż sam wyrok Trybunału nie
wystarczy. Teraz po wejściu w życie
uchwalonych przez Sejm przepisów, ci którzy odwołali się od decyzji ZUS do
sądu, będą musieli powtórnie składać wnioski o świadczenie, a ZUS powtórnie
będzie je musiał rozpatrzyć. Pracodawcy nie mają możliwości odmówienia
pracownikowi prawa do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Mogą oczywiście nie
zgodzić się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. W takim przypadku,
pracownik może jednak wypowiedzieć umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
Dla pracodawców może to oznaczać niemały kłopot związany z odpływem starszych
pracowników, którzy są świetnymi specjalistami z danej dziedziny. Osoby, które
spełnią warunki do przejścia na wcześniejszą emeryturę już w 2008 r. nie muszą
się o nią ubiegać od razu. Jeśli chcą, mogą nadal pracować, a wniosek złożyć
dopiero za kilka lat. Przepisy nie przewidują bowiem ani ograniczeń czasowych,
ani też nie wprowadzają automatycznego przejścia na emeryturę z chwilą
spełnienia wymaganych przez prawo warunków. Stosunek pracy z takim pracownikiem
nie ulega samodzielnemu rozwiązaniu. Pracodawca, ani też pracownik nie mają
obowiązku go rozwiązywać. Emerytura jest bowiem świadczeniem dobrowolnym i
tylko od woli pracownika zależy czy będzie chciał z niej skorzystać. Odejście
pracownika na wcześniejsza emeryturę oznacza dla pracodawców obowiązek wypłaty
odprawy emerytalnej. Zgodnie z Kodeksem pracy pracownikowi spełniającemu
warunki uprawniające do emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z
przejściem na emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości
jednomiesięcznego wynagrodzenia. 17 kwietnia 2008 r. Prezydent RP podpisał
ustawę o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wejdzie ona w życie 14
dni po ogłoszeniu.
Podstawa prawna: ustawa
z 28 marca 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz niektórych innych ustaw. art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.
z 2004 r. nr 39, poz. 353, ze zm.), art. 32, art. 33 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 30 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 921 Kodeksu pracy.
|